Dobermann: gezondheid, hartproblemen en dierenartskosten

Bij de dobermann bepaalt één aandoening het gezondheidsbeeld: gedilateerde cardiomyopathie, een hartspierziekte die met DCM wordt afgekort. In een Duits onderzoek met 775 onderzoeken bij 412 dobermanns kwam de cumulatieve prevalentie uit op 58,2 procent — dat is het aandeel aangedane honden afgezet tegen gezonde dobermanns van zeven jaar en ouder, en dus een schatting van het levenslange risico, geen percentage van de 412 onderzochte honden. Per leeftijdsgroep liep het aandeel op van 3,3 procent bij honden van één tot twee jaar naar ruim 43 procent vanaf zes jaar. De Europese vereniging van veterinaire cardiologen adviseert daarom bij dit ras jaarlijkse screening vanaf drie jaar, met echocardiografie én een Holter-onderzoek.

Dat maakt de dobermann geen slechte hond. Het is een intelligent, aanhankelijk en trainbaar ras. Maar het is wel een ras waarbij vroege opsporing echt uitmaakt, en waarbij de kosten van dat opsporen structureel zijn in plaats van eenmalig.

Gedilateerde cardiomyopathie: hoe vaak en hoe herken je het

Bij deze aandoening rekt de hartspier op en verliest hij kracht. Het hart wordt groter maar pompt slechter. Het verraderlijke is de lange stille fase: er kunnen jaren voorbijgaan waarin er op het oog niets aan de hand is, terwijl het hart al is aangetast.

Dat zie je terug in de cijfers van het Duitse onderzoek. Bij honden van één tot twee jaar werd bij 3,3 procent iets gevonden, tussen twee en vier jaar bij 9,9 procent, tussen vier en zes jaar bij 12,5 procent, tussen zes en acht jaar bij 43,6 procent en vanaf acht jaar bij 44,1 procent. De aandoening komt er dus vooral in de tweede levenshelft uit — maar ze begint eerder.

Wordt het zichtbaar, dan gaat het vaak snel. Symptomen zijn hoesten, kortademigheid, minder uithoudingsvermogen, een opgezette buik en soms flauwvallen. Bij een deel van de honden is een plotse dood door hartritmestoornissen het eerste én laatste signaal.

Wanneer laat je screenen, en waarmee

De Europese richtlijn is duidelijk: begin op drie jaar en herhaal het jaarlijks, want één keer screenen sluit niets uit voor later. Er zijn twee onderzoeken nodig en ze vullen elkaar aan. Een echocardiografie meet of de linkerkamer is opgerekt. Een Holter-onderzoek registreert het hartritme een etmaal lang en vangt de ritmestoornissen die bij een kort bezoek gemist worden. Alleen een echo is dus niet genoeg.

Kostenindicatie: in ons kostenoverzicht staat een echografie op een indicatie van €80 tot €200; een Holter-onderzoek staat daar niet als aparte post in en komt daar nog bovenop. Vraag je praktijk vooraf een raming voor de combinatie, en houd er rekening mee dat die elk jaar terugkeert. Wordt de diagnose gesteld, dan volgt levenslange medicatie plus periodieke controles. Wat de gangbare ingrepen en onderzoeken in België kosten, staat in ons overzicht van dierenartskosten bij de hond.

Let op bij het afsluiten van een verzekering: preventieve screening bij een gezonde hond valt onder preventie en wordt zelden vergoed. Wat wél telt is dat de behandeling gedekt is zodra er iets gevonden wordt.

De ziekte van von Willebrand

Dit is een erfelijke stollingsstoornis waarbij een eiwit ontbreekt dat nodig is om bloedingen te stoppen. Het is de meest voorkomende bloedingsstoornis bij honden, en de dobermann is een van de rassen waarvoor er een DNA-test bestaat. Bij type 1 is de overerving autosomaal dominant met onvolledige penetrantie: niet elke hond met de variant krijgt ook klachten.

In het dagelijks leven merk je er meestal niets van. Het wordt pas een probleem bij een operatie, een tandextractie, een bevalling of een flinke verwonding — dan kan een bloeding langer doorgaan dan normaal. Dat is precies waarom het ertoe doet: een routine-ingreep als een sterilisatie vraagt bij een aangedane hond extra voorbereiding. De DNA-test is eenmalig en de moeite waard vóór de eerste ingreep. Vertel je dierenarts altijd dat het om een dobermann gaat.

Wobbler-syndroom

Bij het wobbler-syndroom, in vaktaal cervicale spondylomyelopathie, drukken wervels of tussenwervelschijven in de hals op het ruggenmerg. Het begint met een onvaste, wiebelige gang op de achterhand — vandaar de naam — en met een hond die zijn nek stijf houdt of pijn toont als je hem aanraakt.

Lichte gevallen worden behandeld met rust, ontstekingsremmers en een tuig in plaats van een halsband. Zwaardere gevallen vragen om een operatie na beeldvorming met MRI. In ons kostenoverzicht staat een MRI of CT-scan op een indicatie van €900 tot €1.800; de operatie bij een specialist staat daar niet als aparte post in en komt daar bovenop. Vraag bij een specialistenkliniek vooraf een raming.

Verder in de gaten houden

Een traag werkende schildklier komt bij dit ras bovengemiddeld voor en uit zich in gewichtstoename, sloomheid en een doffe vacht; het is met een dagelijkse tablet goed te behandelen. Verder is de dobermann door zijn diepe borstkas gevoelig voor maagtorsie, een acuut levensbedreigende situatie waarbij de maag draait. Onrust, vergeefse pogingen tot braken en een opgezette buik betekenen: onmiddellijk naar de wachtdienst. Dezelfde combinatie van hartcontrole en maagtorsierisico speelt bij de bordeaux dog.

Verzekeren: waar je bij dit ras op moet letten

Erfelijke aandoeningen. Dit is het belangrijkste punt. Zowel cardiomyopathie als von Willebrand zijn erfelijk, en polissen verschillen sterk in hoe ze daarmee omgaan. Santévet sluit erfelijke en aangeboren aandoeningen volledig uit. Bij een dobermann sluit je daarmee precies uit waarvoor je verzekert. Zoek die passage op vóór je tekent.

Chronische medicatie. Hartmedicatie is levenslang. Controleer of de behandeling in volgende polisjaren gedekt blijft en niet alleen bij de eerste diagnose — bij KBC PetExpert vergoedt de polis bij een chronische ziekte alleen de eerste diagnose en niet de behandelingskosten.

Instapleeftijd en tijdigheid. Verzeker een dobermann jong. Vanaf het moment dat er op een echo iets afwijkends is gezien, geldt dat als bestaande aandoening en valt de hartkwestie buiten de dekking. Gezien de leeftijdscijfers hierboven kan dat al ruim voor het zesde jaar gebeuren.

De volledige vergelijking staat op onze pagina over hondenverzekeringen in België.

Veelgestelde vragen

Bedragen zijn indicaties en verschillen per praktijk. Algemene informatie, geen diagnose en geen medisch advies — screening en behandeling horen bij je dierenarts of een veterinair cardioloog.